Türkiye Yapay Zeka Gelişiminde Ortak Akılla İlerleyecek

Türkiye, yapay zeka alanındaki atılımlarını hızlandırmak amacıyla bir yol haritasını aşamalar halinde uygulamaya koyuyor. Devlet desteğiyle yürütülen projelerin ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor. Bu kapsamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ve üniversiteler başta olmak üzere ilgili kurumlar çeşitli çağrılarla bir araya getirilecek.

Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı Başlıyor

Türkiye’nin yapay zeka alanında küresel rekabette öne çıkabilmesi için ‘ortak akıl’ prensibi benimsenecek. TÜBİTAK, ‘Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı’ kapsamında 2026 yılı başvurularını almaya başladı. Bu çağrı, teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversite ve kamu araştırma merkezleri ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü’nün (YZE) yer aldığı konsorsiyumlar aracılığıyla ihtiyaç sahibi şirketlere destek sağlamayı amaçlıyor.

Desteklenecek öncelikli alanlar arasında akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim bulunuyor. Başvurulan projelerin bütçesi, genel giderler, proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç 10 milyon lirayı geçemeyecek. Proje başvuruları TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi üzerinden 18 Eylül’e kadar kabul edilecek.

Kamu Kurumlarının Yapay Zeka İhtiyaçları Karşılanacak

Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı ile kamu kurum ve kuruluşlarının finans, e-ticaret, akıllı eğitim teknolojileri, akıllı üretim sistemleri, iklim değişikliği, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık gibi alanlardaki yapay zeka çözümü ihtiyaçları geliştirilecek. Bu çağrı kapsamında, AR-GE süresi 48 ayı aşmayan projelere, kapsamlarına göre değişen oranlarda destek verilecek. Kamu kurum ve kuruluşlarının başvuruları halen devam ediyor.

Türkiye, yapay zeka alanındaki uluslararası işbirliklerini de artırma yolunda ilerliyor. Almanya ve Japonya gibi ülkelerle yapay zeka destekli robotik projeleri için işbirliği süreçleri başlatıldı. ‘CONCERT Japan’ platformu aracılığıyla Avrupa ve Japonya’daki araştırmacılarla, insan merkezli ortamlarda çalışabilen, uyarlanabilir, otonom sistemler ve akıllı robotikler geliştirmek üzere ortak çalışmalar yürütülecek. Bu programın başvuruları bu ay tamamlanacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın öncülüğünde başlatılan HIT-30 Programı da yapay zeka projelerine önemli destekler sunuyor. Bu program kapsamında veri merkezleri, çip ve batarya teknolojileri gibi çeşitli alanlardaki projelere finansman sağlanacak. Stratejik sektörlerde dijital dönüşümü hedefleyen bu programla yapay zekaya yönelik çalışmalara 1,6 milyar dolarlık destek öngörülüyor.

Destekler arasında yüzde 60’a varan vergi teşviki, yatırımın yüzde 40’ına kadar hibe, yatırımın yüzde 70’ine kadar avantajlı finansman ve pazar geliştirme destekleri yer alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 13 Haziran’da açıkladığı eylem planında İstanbul’u yapay zeka alanında Türkiye’nin uluslararası vitrini olarak konumlandıracaklarını belirtmişti. ‘Terminal İstanbul’ projesiyle yapay zeka girişimcileri ve küresel yatırımcılar bir araya getirilecek.

Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini güçlendirmek amacıyla veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynak aktarılması planlanıyor. Yenilikçi yapay zeka çözümlerinin test edilmesi için en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kurulacak. Bu süreç, kamu, özel sektör, üniversiteler ve araştırma merkezlerinin ortak katkısıyla yönetilecek. Ulusal Yapay Zeka Kurulu, bu sürecin yönetişimini üstlenecek. Çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu oluşturulacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, eylemlerin uygulanmasını yakından takip edecek. Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçirilecek kaynakların 1 trilyon lirayı aşan katma değer üretmesi bekleniyor.

• #TÜBİTAK
• #Yapay Zeka