Otizm Spektrum Bozukluğu Her 31 Çocuktan Birinde Görülüyor

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Özge Çelik Büyükceran, Otizm Spektrum Bozukluğu’nun (OSB) Centers for Disease Control and Prevention (CDC) tarafından yayımlanan güncel verilere göre her 31 çocuktan 1’inde görüldüğünü açıkladı. Büyükceran, erken çocukluk döneminde ortaya çıkan bu nörogelişimsel durumun sıklığındaki artışın, farkındalığın ve erken değerlendirme imkanlarının gelişmesiyle ilişkili olduğunu belirtti. Erken teşhisin tanı sürecini hızlandırdığı vurgulandı.

Otizm Spektrum Bozukluğunun Erken Belirtileri

Uzm. Dr. Özge Çelik Büyükceran, OSB’nin temel olarak sosyal iletişim güçlükleri ve sınırlı, tekrarlayıcı davranış örüntüleri ile karakterize olduğunu aktardı. Her çocukta farklı klinik görünümlerle ortaya çıkabilen OSB için erken belirtilerin dikkatle izlenmesi gerektiğini ifade etti.

Büyükceran, özellikle erken çocukluk döneminde isme tepki vermeme, göz teması kurmada zorluk, işaret edilen nesneye bakmama ve dil gelişiminde gecikme gibi bulguların önemli uyarı işaretleri arasında yer aldığını kaydetti. Bu belirtilerin erken fark edilmesi tanı sürecini hızlandırmaktadır.

Tanılama ve Müdahale Süreçleri

Otizm tanısının çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı tarafından konulmasının ardından tedavi ve izlem süreci multidisipliner bir yaklaşımla yürütülmektedir. Bu sürece dil ve konuşma terapistleri, özel eğitim uzmanları ve diğer ilgili disiplinler katılmaktadır.

Tanılama süreci tek bir görüşmeyle sınırlı kalmamaktadır. Ayrıntılı gelişim öyküsü alınması, çocuğun doğal ve/veya yapılandırılmış ortamlarda klinik gözlemi ve standardize değerlendirme araçlarının kullanımı ile tanı konulmaktadır. Aileden alınan bilgilerle çocuğun sosyal iletişim becerileri, oyun davranışı ve tekrarlayıcı örüntüleri ayrıntılı biçimde değerlendirilmektedir.

Büyükceran, tanı sürecinde yaşanan gecikmelerin müdahale sürecini doğrudan etkilediğini vurguladı. Erken çocukluk dönemi, beyin gelişimi açısından en yüksek nöroplastisite dönemidir. Bu dönemde başlanan müdahaleler, çocuğun iletişim becerileri, sosyal etkileşimi ve uyumsal işlevselliği üzerinde belirgin kazanımlar sağlamaktadır.

Erken dönemde başlanan müdahalelerin uzun vadeli işlevsellik üzerinde belirgin etkileri bulunmaktadır. Erken çocukluk döneminde aile katılımını içeren, sözel olmayan iletişim becerileri ve dil terapileri gibi bireyselleştirilmiş eğitim programları ön plandadır.

Okul çağında sosyal beceri eğitimleri önem kazanırken, ergenlik ve yetişkinlik döneminde bağımsız yaşam ile mesleki becerilerin geliştirilmesine odaklanılmaktadır. Bireye özgü yapılandırılmış müdahale programları; iletişim, sosyal uyum ve günlük yaşam becerilerinde anlamlı ilerlemeler sağlayabilmektedir.

Eşlik Eden Durumlarda İlaç Tedavileri

Uzm. Dr. Büyükceran, psikofarmakolojik tedavilerin otizmin çekirdek belirtilerine yönelik olmadığını belirtti. Bu yaklaşımlar, daha çok eşlik eden klinik durumların yönetiminde kullanılmaktadır.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, kaygı bozuklukları, depresyon, uyku sorunları veya şiddetli davranış problemleri varlığında ilaç tedavileri gündeme gelebilir. Ancak bu tedaviler her zaman eğitsel ve psiko-sosyal müdahalelerle birlikte, destekleyici nitelikte uygulanmalıdır.

• #Otizm Spektrum Bozukluğu
• #Özge Çelik Büyükceran