Demirçelik Sektörü Yerli AC Tahrik Sistemleriyle Dönüşüyor
Demir-çelik sektöründe verimliliği artırmak ve karbon ayak izini azaltmak amacıyla yerli AC tahrik sistemleri geliştiriliyor. Proje, ihracat potansiyeli ve sürdürülebilir üretime odaklanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Dünya Bankası desteğiyle yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında, demir-çelik sektöründe kullanılmakta olan DC tahrik sistemlerinin yerli ve milli AC tahrik sistemleriyle dönüştürülmesini hedefleyen teknolojik bir program desteklendi. Program, yüksek verimlilik, düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilirlik avantajları sunuyor.
WAT Motor yürütücülüğünde hayata geçirilen Ürünleştirme Programı, üç ana ürün geliştirme projesini kapsıyor. Bu projelerle demir-çelik sektörünün kritik ihtiyaçlarına yönelik yüksek güçlü ve rekabetçi ürünler geliştirilmesi amaçlanıyor.
Yerli Teknolojiyle Verimlilik ve İhracat Hedefi
Program kapsamında, WAT Motor, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor iş birliğiyle AC dönüşüm için verimlilik odaklı motor ailesi geliştirilecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor ise yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturacak. PGR ve Toprakkale Sac ise ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarlayacak.
8 paydaşın yer aldığı bu AR-GE ve ürünleştirme çalışması, haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ürünlerin geliştirilmesini, elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniğinde yerli yetkinliğin artırılmasını ve ihracat potansiyeli taşıyan sürdürülebilir çözümlerin ürünleştirilmesini hedefliyor.
Programın temel hedeflerinden biri, yüzde 82-88 verimliliğe sahip mevcut DC motor sistemlerinin yerine, yüzde 96,5 ve üzeri verimlilik sunan senkron motor tabanlı tahrik sistemlerini geliştirmek. Bu dönüşümle enerji tüketimi ve karbon emisyonları önemli ölçüde azaltılacak, bakım ihtiyacı düşürülecek ve işletme sürekliliği artırılacak.
Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle donatılacak. Ayrıca, haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek. Bu entegre yaklaşım, motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturacak.
Bu iş birliği sayesinde Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki mühendislik kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor. Program sonunda ortaya çıkacak yerli teknolojilerin, Türkiye’deki sanayi tesislerinde kullanılmasının yanı sıra, Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi ürünlere dönüşmesi amaçlanıyor.
Geliştirilecek yeni nesil tahrik sistemleri, enerji verimliliğini artıran, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretimi destekleyen teknolojiler sunarak Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlayacak.
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) uygulaması, demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret için kritik hale getirdi. Türkiye’nin Avrupa ile olan güçlü ticaret bağları, üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin karbon ayak izini stratejik bir rekabet unsuru olarak ön plana çıkarıyor.
Enerji verimliliği yüksek ve düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçiş yapamayan tesislerin ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşması bekleniyor. Bu nedenle, sanayi üretiminde kullanılan elektrikli tahrik sistemlerinin modern teknolojilerle dönüştürülmesi, enerji maliyetlerini düşürmenin yanı sıra sürdürülebilir üretim, karbon emisyonlarının azaltılması ve ihracat rekabetçiliğinin korunması açısından stratejik bir gereklilik olarak öne çıkıyor.
Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin en enerji yoğun sanayi alanlarından biri olarak toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini ve sanayi sektöründeki enerji kullanımının yaklaşık yüzde 22’sini oluşturuyor. Bu sektörde verimliliği artıracak teknolojiler, hem enerji maliyetlerini düşürmek hem de karbon emisyonlarını azaltmak açısından büyük önem taşıyor.
Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler, yüksek bakım ihtiyacı, düşük enerji verimliliği ve işletme maliyetleri nedeniyle günümüz sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu değil. Son yıllarda elektrik makineleri ve güç elektroniğindeki gelişmeler, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemlerini demir-çelik sektörü için güçlü bir alternatif haline getirdi.
Özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, daha yüksek enerji verimliliği, düşük bakım ihtiyacı ve gelişmiş kontrol kabiliyeti ile modern demir-çelik tesislerinde yaygınlaşıyor. Bu ihtiyaçtan hareketle kurgulanan Ürünleştirme Programı, haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Program kapsamında geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini içeren entegre bir yaklaşım sergiliyor.
Yorum Yap