Denizlerdeki Hayalet Ağ Sorununa Çözüm Eriyebilen Ağlarla Geliyor
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki ‘hayalet ağ’ sorununa çözüm getiren eriyebilen ağ projesiyle TEKNOFEST’te birinci oldu. Proje, 2030’lardan itibaren denizlerdeki kirliliği sona erdirmeyi hedefliyor.
Denizlerde büyük çevre felaketine yol açan ve ‘hayalet ağ’ olarak bilinen terk edilmiş balıkçı ağlarının ekosisteme verdiği zarar sona eriyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden bir grup öğrenci, TEKNOFEST KKTC 2025’te birincilik kazanan ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle soruna yenilikçi bir çözüm getirdi.
Hayalet ağlar, balıkçılık faaliyetleri sırasında kaybolan veya kullanım ömrü dolan plastik ağların denizlerde kalmasıyla oluşuyor. Bu ağlar, deniz canlıları için ölümcül tuzaklar haline geliyor. Yunus, kaplumbağa, köpekbalığı gibi türlerin yanı sıra deniz kuşları da bu ağlara takılarak acı verici ölümlerle hayatını kaybediyor.
Deniz Ekosistemine Zararı ve Mikroplastik Riski
Terk edilmiş ağlar, deniz tabanındaki yaşamı tehdit ediyor, mercan resiflerine zarar veriyor ve yüzlerce yıl boyunca su kirliliğine neden oluyor. Suda çözündüklerinde ise mikroplastiklere dönüşerek balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönüyor ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açma riski taşıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağ temizliği gerçekleştirdi.
Bu küresel soruna karşı Türkiye’den genç bir ekip çözüm üretti. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nın ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik elde etti.
Elektrik-Elektronik Mühendisliği’nden Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe; Biyomühendislik’ten Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği’nden Özge Göksu’dan oluşan ekip, projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt ile yürütüyor. TÜBİTAK da projeye destek veriyor.
Üniversite bünyesinde süren çalışmalarda, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı optimize ediliyor. Laboratuvar verilerini denizde doğrulama amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Projenin temelinde, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar yer alıyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda veya bırakıldığında doğaya zarar vermeden çözünüyor. Ekip, dayanıklılık, ekonomiklik ve sürdürülebilirlik üzerine yoğunlaşıyor. Patent çalışmaları devam eden projenin birkaç yıl içinde son kullanıcıyla buluşması hedefleniyor.
Bilimsel araştırma ekibi ağı üretmeyecek, seri üretim patent haklarını alan firmalar tarafından yapılacak. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşüm sağlayacak. Ekibin hedefi, 2030’lardan itibaren ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ oluşturmak. Bu çalışma, Türkiye’nin yanı sıra dünya suları için de önemli bir fayda sağlayacak.
Yorum Yap