CNN ABD’li Yetkililer İran Mutabakat Metnini Kasıtlı Muğlak Bıraktı

CNN’in ismini açıklamadığı ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, İran ile varılan mutabakat metni, Tahran yönetiminin kamuoyuna yönelik kabulünü kolaylaştırmak amacıyla kasten belirsiz ifadelerle hazırlandı. Bir yetkili, metnin siyasi bir belge olduğunu belirterek, “Mutabakatın diline çok fazla anlam yüklenmemeli.” açıklamasını yaptı.

Yetkililer, metnin yaptırımların kaldırılacağını, nükleer bir anlaşma yapılacağını ve dondurulmuş fonların serbest bırakılacağını belirttiğini ancak yaptırımların ne zaman kaldırılacağı ve fonların ne zaman serbest bırakılacağı gibi konuların ilerlemeye bağlı olduğunu vurguladı. Fonların serbest bırakılması için mekanizmalar üzerinde anlaşılması gerektiği ifade edildi.

Mutabakatta Uranyum Stokları ve Nükleer Silah Vurgusu

Metni inceleyen bir kaynağın CNN’e aktardığına göre, mutabakat İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ilişkin net taahhütler içermiyor. ABD Başkanı Donald Trump ve diğer yetkililerin bu stokların imha edileceğini belirtmesine rağmen, belgede yalnızca İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini teyit ettiği ifadesinin yer aldığı bildirildi.

Buna rağmen ABD’li yetkililer, mutabakatta açıkça yer almasa da İran’ın arka kanallar aracılığıyla gerekli tavizleri vereceğini öne sürdü. Bu tavizlerin, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) koordinasyonunda zenginleştirilmiş malzemelerin imhasında ABD’nin rol üstlenmesini de kapsadığı iddia edildi.

Yetkililer, İran’ın taahhütlerini yerine getirmesi halinde elde edeceği mali kolaylıkların mutabakatta daha detaylı açıklandığını belirtti. Bu kapsamda Tahran’ın gelecekte 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan yararlanabileceği kaydedildi.

İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunda metnin daha belirsiz kaldığı ifade edildi. Varlıkların, ileri müzakere turlarında kaydedilecek ilerlemeye göre serbest bırakılacağı öngörülürken, bu sürece ilişkin bir takvim bulunmadığı aktarıldı.

Yetkililere göre mutabakat metni, İran’ın imzalamanın hemen ardından petrol ve petrokimya ürünlerini satabilmesine ve ABD’nin bu satışlara yönelik yaptırım muafiyetleri tanımasına imkan tanıyor.

İran lideri Mücteba Hamaney’in mutabakatı zımni olarak onayladığını ileri süren yetkililer, cuma günü başlayacak ve 60 gün sürecek müzakerelerin ABD’ye, İran’ın taahhütlerine bağlılığını ve nükleer alanda vereceği tavizleri değerlendirme fırsatı sunacağını belirtti.

• #ABD
• #Nükleer Anlaşma