Borsa İstanbul 13 Yılda 609 Şirketlik Dev Pazar Haline Geldi
Borsa İstanbul, 2013’teki dönüşümünün ardından 13 yılda 609 şirketin işlem gördüğü dev bir pazar haline geldi. Tarihi boyunca teknolojik ve yapısal birçok yeniliğe imza attı.
Borsa İstanbul, 2013 yılında Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki değişiklik sonrası 13 yıldır hizmet veren yapı olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Resmi olarak Aralık 1985’te açılan ve 3 Ocak 1986’da 19 hisse senedi ile işlem görmeye başlayan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), zaman içinde önemli dönüşümler yaşadı.
İMKB, 1987’de borsa endekslerinin günlük hesaplanmasına geçerek ve 1993’te 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım sistemine adapte olarak teknolojik ilerlemeleri bünyesine kattı. 1993 sonunda ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından ‘kabul görmüş menkul kıymetler borsası’ unvanını alan İMKB, gelişmekte olan borsalar arasında üçüncü sırada yer aldı.
Uluslararası Piyasalar ve Yatırım Fonları Pazarı
1996’da Uluslararası Pazar bünyesinde Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası kuruldu. Bu piyasada 1997’de Hazine’nin yurt dışı finansmana erişimi için 40 adet uluslararası tahvilin kota alınmasıyla işlemlere başlandı. İMKB, 2000 yılında Kırgız ve Bakü borsalarına iştirak ederek uluslararası alandaki varlığını güçlendirdi. 2004’te Borsa Yatırım Fonu Pazarı’nın kurulmasıyla katılma belgelerinin şeffaf bir piyasada işlem görmesi sağlandı.
2007’de Hisse Senetleri Piyasası’nda açılış seansı uygulamasına geçildi ve seans kapanış saati 17.00’ye uzatıldı. Mayıs 2009’da Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) devreye alınarak piyasa şeffaflığı artırıldı. 2010’da varantlar borsada işlem görmeye başladı. 2011’de kurulan Bankalararası Repo-Ters Repo Pazarı, bankaların likidite sorunlarını çözmesine olanak tanıdı. 2012’de faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), 2019’da işlem hacmini ortalama 5 milyar liraya çıkardı.
Dönüşüm ve Yeni Endeksler
İMKB, 5 Nisan 2013’te Borsa İstanbul AŞ’ye dönüştü ve endeks adlarındaki ‘İMKB’ kısaltması ‘BIST’ olarak değiştirildi. Kurum kimliğini lale motifini içeren yeni logosuyla yenileyen Borsa İstanbul, 30 Kasım 2015’te Nasdaq ortaklığıyla geliştirilen BISTECH’in ilk fazını devreye aldı. Bu kapsamda iki seanslı uygulamadan tek seansa geçildi.
Eylül 2018’de swap piyasası kurulması çalışmaları tamamlandı ve 2019’da TL-dolar ve TL-avro swap işlemlerinde günlük 3 milyar dolara varan hacimlere ulaşıldı. 17 Haziran 2019’da TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı hesaplanmaya ve yayımlanmaya başlandı. Emtia sertifikaları, pay piyasalarında işleme açıldı ve 21 Kasım 2022’de Darphane Altın Sertifikası ‘ALTINS1’ koduyla işlem görmeye başladı. Mayıs 2023’te Borsa İstanbul’un ESMA tarafından MiFID II/MiFIR hükümleri çerçevesinde işlem sonrası şeffaflık koşullarını sağlayan pazar yeri statüsü teyit edildi.
Borsa İstanbul, 15 Ağustos 2023 itibarıyla ‘BIST Geri Alım Endeksi’ ve ‘BIST Temettü 25 Ağırlık Sınırlamalı 10’ adlı iki yeni endeksi hesaplamaya başladı. Girişim sermayesi pazarının (GSP) oluşturulmasıyla şirketlerin nitelikli yatırımcılara pay ihraç ederek kaynak temin etmesi kolaylaştırıldı. 22 Aralık 2023’te 500 payın ‘BIST 500 Endeksi’ kapsamında hesaplanmaya başlandığı duyuruldu. 2024’te bakır vadeli işlem sözleşmeleri VİOP’ta işleme açıldı ve BIST Spot Gümüş, BIST Spot Platin ve BIST Spot Paladyum endekslerinin hesaplanmasına karar verildi. 2026’nın ilk çeyreğinde 14 şirket borsada işlem görmeye başlarken, Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı Yıldız Pazar’da 251, Ana Pazar’da 276, Alt Pazar’da 49 olmak üzere toplamda 609’a ulaştı.
Yorum Yap